Miętowy Kokos · blog

Totalna Magia – o kobietach, które noszą w sobie czary

KULTURA/LIFESTYLE

Możesz podsumować całe swoje życie, ze wszystkimi smutkami i zmartwieniami, i wciąż czuć, że w końcu masz wszystko, czego zawsze chciałaś. Pomimo wszystkich zmarnowanych szans i wszystkich popełnionych błędów możesz odkryć, że to ty zwyciężyłaś.

Alice Hoffman, Totalna Magia

Otwieram szafkę, wyciągam czajniczek. Biorę jeden słoik, później drugi i trzeci. Starannie odmierzam drewnianą łyżką ich zawartość: miętę, rumianek, płatki róży… kilka goździków… dzisiaj taka mieszanka. Kiedy z gotującej się wody ulatuje para, wiem, że za chwilę zacznie się spektakl. Zalewam zioła i kiedy się zaparzają, obserwuję, jak z minuty na minutę odpływają na dno. Róża otwiera swe płatki, które lawirują wśród liści mięty, a rumianek otula całość swą łagodnością. Pierwszy łyk… zapach naparu. Rozświetla mi to ponury, jesienny dzień. A teraz siadam naprzeciwko laptopa i delikatnie, bez pośpiechu, pierwszy raz od dawna piszę: Totalna magia – o kobietach, które noszą w sobie czary.

Moja magia to ciepła filiżanka. Każdy łyk przenosi mnie do świata myśli, wyobraźni i refleksji. Uśmiecham się do siebie, bo to takie proste czary… Zastanawiam się, czy podobnie robiły bohaterki, z którymi spędzam dzisiejsze popołudnie? Otaczały się ziołami, kwiatami, świecami, a przede wszystkim magią – którą ja, w przeciwieństwie do nich, muszę sobie dopowiedzieć ;-). O czarach w totalnym – czy jak kto woli: praktycznym – wydaniu powstała nie tylko książka, ale i film z 1998 r. z Sandrą Bullock i Nicole Kidman w rolach głównych. We wrześniu 2026 r. ukazała się kontynuacja ekranizacji, ale tej nie widziałam. Aktorki wcieliły się w filmie w dwie siostry, które mierzą się i z tym, co daje im siłę, i z tym, co jest ich ogromną słabością. Może nie brzmi to urzekająco i czarująco, ale brzmi znajomo, prawda?

Ten sam napar, który może przynieść ukojenie i wsparcie, w innych okolicznościach może zaszkodzić i wywołać dolegliwości, których nie chcemy. Myślę, że z czymś podobnym mierzyły się filmowe siostry Owens – to, co miało je chronić, stało się dla nich źródłem cierpienia. Ich życie nie zawsze przypominało kojący napar. Czasem było jak filiżanka, która parzy dłonie. Sally (Bullock) i Gillian (Kidman) były czarownicami, a nad ich rodziną ciążyła rodowa klątwa. Każdy mężczyzna, który pokochał kobietę z ich rodu, miał wkrótce umrzeć… Przekleństwo to dotykało kolejne pokolenia kobiet z rodu Owens. Każda z nich radziła sobie z przeznaczeniem inaczej, szukając swojego sposobu na czary.

Prof. Jerzy Bralczyk bardzo optymistycznie pisze w swej książce 1000 słów (Prószyński Media i Wydawnictwo Agora, 2017) o tym, czym jest czar: oznacza najczęściej coś pięknego […], czar to wdzięk, urok i powab […] i powoduje oczarowanie. Z kolei czary to: magiczne działania ludzi, mające na celu wywołanie […] nadprzyrodzonych zjawisk. I chyba wcale nie trzeba być czarownicą ani czarownikiem, żeby rzucać zaklęcia. Warto jednak zastanowić się, jaką magię chcemy wnosić do swojego życia. Chyba wszyscy to znamy: czasem kilka słów wystarczy, by ziemia zadrżała, a w najlepszym lub najgorszym wypadku – czyjeś życie zmieniło bieg.

Źle rzucone czary mogą wrócić ze zdwojoną siłą i właśnie nieumiejętnie uprawiana magia stała się źródłem trudności naszych bohaterek. Bo kiedy magia wymyka się spod kontroli, ziemia drży, a trudna przeszłość puka do drzwi, można czuć się nieswojo. Czasem tym, co czyni teraźniejszość koszmarem, jest niedotrzymana obietnica, przykre słowo, pełen przemocy gest, miesiące czy lata życia pod wpływem zaklęcia, którego nie można odczarować. Nie trzeba wierzyć w magię, by wiedzieć, że takie czary istnieją: ktoś może pozostawać pod silnym wpływem drugiej osoby, nawet jeśli ten wpływ mu szkodzi. Słowa potrafią ranić niczym złe zaklęcia. Kiedy ktoś wciąż słyszy obelgi, z czasem może zacząć w nie wierzyć. Traci wtedy pewność siebie, bo cudze słowa stają się silniejsze niż jego własny głos. Nawet gdy milkną, potrafią jeszcze długo rozbrzmiewać w jego myślach, nawiedzając codzienność.

Czy jest więc jakieś antidotum na takie czary? Co zrobić, by uwolnić się spod wpływu zaklęć, które niczym kalejdoskop zmieniają obraz naszej codzienności? Kobiety w rodzinie Owens wiedziały, jakie czekają je konsekwencje rodzinnej klątwy i wiedziały też, co robić, jeśli ich własna magia wymknie się spod kontroli – potrzebowały więcej magii…

Kobiety, które noszą w sobie czary, to kobiety, które spotkasz na wspólnym zgromadzeniu. Może tworzą krąg, może trzymają się za ręce, wypowiadając niezrozumiałe dla innych słowa. Może wspólnie tańczą – każda na swój sposób, ale jednak wspólnie. Zlot czy sabat czarownic to ważne wydarzenie. Bo kiedy kobiety spotykają się razem, by być razem… odpuszcza nawet najgroźniejsze zaklęcie. Bo czasem nic nie przynosi większego ukojenia niż obecność drugiej osoby, która niesie wsparcie, współodczuwa cierpienie i towarzyszy w radości. Do tego naprawdę nie potrzeba magii – i właśnie to jest takie niezwykłe. Potrzeba czasem rozczarowania i przestrzeni na to, by je poczuć i wyrazić. Bo przecież w samym słowie rozczarowanie kryje się czar. Czar, który pryska, odsłaniając rzeczywistość taką, jaka jest. Nie zawsze przynosi to natychmiastową ulgę. Czasem boli, bo wraz z urokiem znikają nadzieje, marzenia i wyobrażenia, którym tak długo wierzyliśmy. Ale być może właśnie wtedy zaczyna się prawdziwe uwalnianie spod zaklęcia?

Znam też czarodziejów, którzy spotykają się w ważnej dla siebie sprawie. Ich czary odrobinę różnią się od kobiecych zaklęć, ale ich moc nie jest mniej ważna. Może inaczej wyrażają troskę, może inaczej opowiadają o swoich doświadczeniach, ale przecież i oni potrzebują być wysłuchani, zrozumiani i przyjęci. Bo magia wzajemnego spotkania nie pyta o płeć. Zaczyna się tam, gdzie człowiek naprawdę spotyka drugiego człowieka.

To była dla mnie długa podróż do świata magii, zaklęć i czarów, którą kończę łykiem kawy. To kolejny eliksir, który tak często staje się pretekstem do spotkania. Bo przecież nie zawsze chodzi o to, co znajduje się w filiżance, ale o to, z kim możemy ją wypić. Dopijam kawę z Tobą, chociaż nie wiem, kim jesteś. I wiesz, chciałabym, aby moje słowa stały się dobrym dla Ciebie zaklęciem…